Verknaðarlýsing í ákæru: Ákærðu, A sem stjórnarformanni og framkvæmdastjóra X hf. og B sem stjórnarformanni og gjaldkera þess, var gefið að sök að hafa á tímabilinu frá 1. september 1982 til 31. mars 1984 látið kerfisbundið rangfæra bókhald félagsins í því skyni að skjóta undan söluskatti hluta af söluskattsskyldri veltu þess, annars vegar með því að koma á með aðstoð meðákærðu tvöföldu tekjuskráningarkerfi hjá félaginu, þar sem allri sölu samkvæmt öðru kerfinu, sem skráði sölu á vörum og þjónustu til tiltekinna viðskiptamanna sem voru í reikningsviðskiptum og nutu afsláttarkjara, var haldið utan fjárhagsbókhalds félagsins sem söluskattsskýrslur og ársreikningar voru reistir á, og hins vegar með því að falsa eða láta falsa kreditnótur yfir skilaðar vörur án þess að nokkur slík skil á vörum hefðu átt sér stað, sem síðan voru færðar í bókhaldi félagsins til lækkunar á söluskattsskyldri veltu þess, og þannig náð að skjóta undan söluskattsskyldri veltu félagsins a.m.k. kr. 29.132.387 sem leiddi til þess að félagið komst hjá að greiða til ríkissjóðs kr. 6.376.638. Ákærða C var gefin að sök hlutdeild í brotum A og B með því að framkvæma að þeirra beiðni þá breytingu á bókhaldsforritum félagsins að unnt var að halda hluta af sölu fyrirtækisins til ákveðinna viðskiptamanna utan við bókhald fyrirtækisins svo sem að framan er lýst og ákærða hlaut að vera ljóst að hafði ekki annan tilgang en að skjóta undan framtölum hluta af söluskattsskyldri veltu félagsins jafnframt því sem breytingin kæmi til með að raska að sama skapi lögmæltum efnahags- og rekstrargrundvelli bókhaldsins. Þá var ákærðu D og E gefið að sök að hafa sem starfsmenn X hf. gerst sekir um hlutdeild í framangreindum brotum A og B með því að hafa tekið þátt í undirbúningi og lagt á ráðin um að tölvuforritum bókhaldsins var breytt og síðan að fyrirmælum A séð um að viðhalda þessu undanskotskerfi allt þar til þeir létu af störfum hjá félaginu, D þann 1. febrúar 1983 og E 1. júní sama ár. Jafnframt á sama tíma að fyrirlagi A tekið þátt í að auka við fyrrlýst kerfisbundið undanskot með tilbúningi kreditnótna fyrir skiluðum vörum sem þeir vissu að engin viðskipti lágu að baki og séð um færslu þeirra í bókhaldi fyrirtækisins ásamt tilheyrandi mótfærslum sem leiddi til enn frekari lækkunar á söluskattsskyldri veltu félagsins.

A var talinn hafa gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákæru. Ekki þótti sannað að B hefði komið því á að hluta að viðskiptum X hf. var haldið utan við fjárhagsbókhald félagsins né heldur að hann hafi haft tækifæri til að kynna sér sem stjórnarmaður að fyrirhugað var að koma því svo fyrir. Hins vegar þótti sannað að hann hefði falsað kreditnótur frá því í desember 1982 eða frá þeim tíma er D hætti störfum í byrjun árs 1983 og að hann hafi sem stjórnarmaður frá sama tíma rangfært eða látið rangfæra bókhaldið á þann hátt sem í ákæru er tilgreint. Ákærðu C, D og E voru taldir hafa gerst sekir um skattalagabrot.

Dæmd viðurlög: A dæmdur í 15 mánaða fangelsi. B í 6 mánaða fangelsi. C í 3 mánaða skilorðsbundið varðhald, D í 4 mánaða skilorðsbundið varðhald. E í 2 mánaða skilorðsbundið varðhald. X hf. dæmt til greiðslu 17.855.000 kr. sektar.

Brot A og B talin varða við 1. mgr., sbr. 6. mgr. 25. gr. laga nr. 10/1960 um söluskatt, sbr. 4. gr. laga nr. 33/1982 og 158. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brot C við 4. mgr., sbr. 6. og 7. mgr. 25. gr. laga nr. 10/1960 um söluskatt, sbr. 4. gr. laga nr. 33/1982 og brot D og E við 4. mgr., sbr. 6. og 7. mgr. 25. gr. laga nr. 10/1960 um söluskatt, sbr. 4. gr. laga nr. 33/1982 og 158. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði C sýknaður. Sakarmat héraðsdóms og heimfærsla til refsiákvæða vegna háttsemi A og B var staðfest. Þá var héraðsdómur staðfestur að því er D og E varðaði, þó þannig að brot E þóttu varða við 7. mgr., sbr. 6. mgr. 25. gr. laga nr. 10/1960 um söluskatt, sbr. 4. gr. laga nr. 33/1982 og 158. gr., sbr. 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Dæmd viðurlög: A dæmdur í 7 mánaða fangelsi og til greiðslu 1.100.000 kr. sektar, vararefsing 7 mánaða fangelsi. B dæmdur í 4 mánaða skilorðsbundið fangelsi. D dæmdur í 2 mánaða skilorðsbundið varðhald og E í 2 mánaða skilorðsbundið varðhald. Ákærðu A og B dæmdir til greiðslu 8.300.000 kr. sektar f.h. X hf.

Verknaðarlýsing í ákæru: Ákærða var gefið að sök skjalafals með því að hafa á árunum 1971 til og með 1975 falsað nafnritanir undir gjaldeyrisumsóknir til íslensku gjaldeyrisbankanna og þannig komist yfir erlendan gjaldeyri sem hann notaði til greiðslu á erlendum kostnaði vegna umfangsmikils innflutnings síns á fyrrgreindu tímabili. Ákærði flutti ýmist inn í eigin nafni eða í nafni eiginkonu sinnar, en í nokkrum tilvikum heimildarlaust í nafni sömu aðila og hann tilgreindi sem umsækjendur í hinum fölsuðu gjaldeyrisumsóknum.

Ákærði var fundinn sekur um skjalafals með þeirri verknaðaraðferð sem lýst var í ákæru.

Dæmd viðurlög: 3 mánaða skilorðsbundið fangelsi.

Brot talin varða við 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Ákærði var fundinn sekur um skjalafals með þeirri verknaðaraðferð sem lýst var í ákæru. Brotin voru líkt og í héraðsdómi heimfærð undir 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga.

Dæmd viðurlög: 5 mánaða skilorðsbundið fangelsi.

Verknaðarlýsing í ákæru: Ákærðu voru gefin að sök skattsvik í sambandi við rekstur X hf. með því að hafa dregið undan við framtal til söluskatts söluskattsskylda veltu á árinu 1969 kr. 500.000 og á árinu 1970 kr. 1.700.000 og tilsvarandi söluskatt að fjárhæð kr. 189.440. Með því að hafa dregið undan við framtal til tekjuskatts og eignarskatts á skattárinu 1969 hreinar tekjur að fjárhæð kr. 300.000 og á skattárinu 1970 hreinar tekjur að fjárhæð kr. 100.000 sem síðan leiddi til lægri tekjuskattsálagningar en vera bar um kr. 80.800 bæði árin. Þá var ákærðu gefið að sök að hafa á sömu skattárum dregið gjaldstofna undan álagningu eignarskatts sem leiddi til lægri álagningar eignarskatts en vera bar um kr. 4.949 fyrir bæði árin. Þeim voru einnig gefin að sök skattsvik með því að hafa dregið undan álagningu tekjuútsvars á X hf. tekjur að fjárhæð kr. 291.400 skattárið 1970 og tekjur að fjárhæð kr. 100.000 skattárið 1971 sem síðan leiddi til lægri álagningar tekjuútsvars en vera bar um samtals 104.746 fyrir bæði árin. Þá var ákærðu gefið að sök að hafa dregið undan álagningu eignaútsvars gjaldstofna að fjárhæð kr. 300.000 skattárið 1969 og kr. 400.000 skattárið 1970 sem leiddi til lægri álagningar en vera bar um kr. 5.654. Þá var þeim gefið að sök að hafa dregið gjaldstofn undan álagningu aðstöðugjalds skattárið 1969 kr. 190.000 og gjaldárið 1970 kr. 1.430.000 sem leiddi til of lágrar aðstöðugjaldsálagningar um kr. 16.200 samtals. Ákærðu voru einnig gefin að sök bókhaldsbrot með því að hafa ekki haldið tvíhliða bókhald samkvæmt reglum bókhaldslaga fyrir X hf. vegna reikningsáranna 1969 og 1970.

Sannað taldist að ákærðu hefðu gerst sek um þá háttsemi sem þeim var gefin að sök.

Dæmd viðurlög: A dæmd til greiðslu 200.000 kr. fésektar, vararefsing 75 daga varðhald. B dæmdur til greiðslu 150.000 kr. sektar, vararefsing 60 daga varðhald. C dæmdur í 2 mánaða fangelsi og til greiðslu 600.000 kr. sektar, vararefsing 150 daga varðhald.

Brot talin varða við 26. gr. laga um söluskatt nr. 10/1960, sbr. 15. gr. laga nr. 10/1974, við 48. gr. laga nr. 68/1971 og við 61. gr. laga um tekjustofna sveitarfélaga nr. 51/1965, sbr. 5. gr. laga nr. 67/1965 og 2. mgr. 24. gr. laga nr. 8/1972. Einnig við 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 3. gr. og 1. mgr. 4. gr. laga nr. 51/1968 um bókhald og 2. mgr. 32. gr. laga nr. 77/1921.

Málinu var vísað heim í hérað til frekari rannsóknar og dómsálagningar að nýju vegna galla sem vera þóttu á rannsókn þess.

Verknaðarlýsing í ákæru: Ákærða voru gefin að sök skattsvik með því að hafa á árunum 1963, 1964 og 1965 dregið undan við framtal til söluskatts vörusölu, samtals kr. 10.255.825. Undandreginn söluskattur var talinn nema kr. 495.683. Einnig að hafa við framtal til tekjuskatts og eignarskatts fyrir skattárin 1963 og 1964 dregið undan tekjur sem leiddi til lægri tekjuskattsálagningar en vera átti, allt að kr. 296.413. Dregið á skattárunum 1963 og 1964 tekjur undan álagningu útsvars sem leiddi til lægri tekjuútsvarsálagningar en vera átti, allt að kr. 250.000. Á skattárunum 1963 og 1964 að hafa dregið undan skattstofn við álagningu aðstöðugjalds sem leiddi til lægri álagningar aðstöðugjalds en vera átti sem nam allt að kr. 45.000. Þá voru honum gefin að sök margháttuð bókhaldsbrot.

Ákærði var fundinn sekur um að hafa skotið sér undan greiðslu söluskatts, samtals að fjárhæð kr. 337.926. Hann var og sakfelldur fyrir að hafa dregið undan tekjur sem leiddi til lægri álagningar tekjuskatts og útsvars svo sem greindi í ákæru. Þá var hann sakfelldur fyrir margvísleg bókhaldsbrot.

Dæmd viðurlög: 4 mánaða fangelsi. Fésekt kr. 650.000, vararefsing 5 mánaða fangelsi. Ákærði var einnig sviptur starfsleyfi.

Brot talin varða við 26. gr. laga nr. 10/1960 um söluskatt, 146. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, 1. og 5. ml. 48. gr. laga nr. 90/1965, sbr. 1. og 4. ml. 48. gr. laga nr. 70/1962 um tekjuskatt og eignarskatt og lög nr. 51/1964, 145. gr. almennra hegningarlaga. Einnig við 158. gr. almennra hegningarlaga, 262. gr. almennra hegningarlaga, 8. gr. bókhaldslaga nr. 62/1938, sbr. 4. tl. 4. mgr. 9. gr. laga nr. 51/1968, og við 15. gr. bókhaldslaga nr. 62/1938, sbr. 16. gr. laga nr. 51/1968.

Niðurstaða héraðsdóms að mestu leyti staðfest. Heimfærsla til refsiákvæða var þó með nokkuð öðrum hætti, t.d. voru brot ákærða ekki talin varða við 145. eða 146. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Dæmd viðurlög: 3 mánaða fangelsi. Fésekt kr. 1.200.000, vararefsing 9 mánaða fangelsi. Ákærði var einnig sviptur starfsleyfi.

Verknaðarlýsing í ákæru: Ákærða var gefið að sök að hafa sagt rangt til um framleiðslu sína og sölu á árunum 1961, 1962, 1963 og 1964. Óframtalið og undandregið framleiðslumagn hefði numið allt að 169.382 kg sem hann greiddi ekkert gjald af skv. lögum um gjald af innlendum tollvörutegundum, né heldur greiddi hann gjald skv. lögum um aðstoð til fatlaðra af 132.020 kg af framleiðslu sinni árin 1962, 1963 og 1964. Þá var honum gefið að sök að hafa á sama árabili hvorki fært né haldið lögskipað bókhald um rekstur fyrirtækis síns.

Dómurinn fann ákærða sekan um brot á lögum um gjald af innlendum tollvörutegundum og taldi hæfilega ákvarðað að undandregið tollvörugjald væri kr. 4.930.032.49. Þá var ákærði fundinn sekur um þau bókhaldsbrot sem honum voru gefin að sök. Ákærði var ekki talinn hafa gerst sekur um refsiverða háttsemi með vangreiðslu á gjaldi til Styrktarsjóðs fatlaðra og var hann því sýknaður af þeim hluta ákærunnar, hins vegar hafði styrktarsjóðurinn beðið tjón vegna annarrar refsiverðrar háttsemi ákærða í málinu og var hann því dæmdur til að greiða félaginu bætur.

Dæmd viðurlög: 20.000 kr. sekt, vararefsing varðhald í 20 daga. Ákærði var einnig dæmdur til að greiða ríkissjóði kr. 14.790.097.47 og Styrktarfélagi fatlaðra kr. 277.200 og sviptur starfsleyfi ævilangt.

Brot talin varða við 7. gr. laga nr. 60/1939 um gjald af innlendum tollvörutegundum og við 19. gr. bókhaldslaga nr. 62/1938, 8. gr. reglugerðar nr. 9/1935, sbr. 11. gr. reglugerðar nr. 41/1968, sbr. 7. gr. laga nr. 60/1939, og 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.

Sakarmat héraðsdóms og heimfærsla til refsiákvæða staðfest. Þegar virtir voru allir málavextir, þar á meðal ýmis óvissa, þótti hæfilegt að ákærði greiddi lægri fjárhæðir í Styrktarsjóð fatlaðra og ríkissjóð en ákveðið hafði verið í héraðsdómi.

Dæmd viðurlög: 20.000 kr. sekt, vararefsing 20 daga varðhald. Þá var ákærði dæmdur til að greiða í ríkissjóð kr. 12.677.226.40 og í Styrktarsjóð fatlaðra kr.237.636 og sviptur starfsleyfi ævilangt.

Verknaðarlýsing í ákæru: Ákærða var gefið að sök að hafa vanrækt greiðslu skemmtanaskatts af starfsemi kvikmyndahúss.

Sakfelling. Ekki var fallist á það með ákærða að kvikmyndasýningar hans bæri að skoða sem skemmtun sem haldin væri í góðgerðarskyni til styrktar málefni sem miðaði að almannaheill og af þeim sökum undanþegin skemmtanaskatti.

Dæmd viðurlög: Fésekt kr. 50.

Brot ákærða var talin varða við 2. gr. laga nr.56/1927 um skemmtanaskatt og þjóðleikhús, sbr. 7. gr. sömu laga.

Dómur undirréttar og málsmeðferð ómerkt þar sem málinu var talið beint gegn röngum aðila.

Verknaðarlýsing í ákæru: Ákærða, sem formanni félagsins X, var gefið að sök að hafa ekki staðið skil á skemmtanaskatti sem talið var að honum bæri að greiða af skemmtun sem haldin var á vegum félagsins.

Sýkna, þar sem ekki var talið að um almenna skemmtun hefði verið að ræða sem bryti í bága við 1. eða 4. gr. laga nr. 40/1923 eða 9. gr. laga nr. 47/1901

Sýkna, þar sem skemmtunin var haldin til styrktar málefni sem miðaði að almannaheill og því undanþegin skemmtanaskatti skv. 3. gr. b-lið laga nr. 40/1923. Jafnframt var skemmtunin ekki talin haldin fyrir almenning sbr. lög nr. 40/1923 og lög nr. 47/1901 og kærði því hvorki talinn hafa gerst brotlegur við 4. gr. fyrrnefndu laganna né 9. gr. þeirra síðarnefndu.